चीनमा चौरासी व्यञ्जन चाख्दा

Read in 0.0 mintue

चीन यात्रा पक्कापक्की भएपछि सहकर्मीमाझ एउटा अघोषित सम्झौता भएको थियो, ‘जे आउँछ मज्जाले पचाउँछ शैलीमा खाइदिने ।’ तर, मनको लड्डु खाए जस्तो सजिलो कहाँ हुन्छ र ? नेपाली जिब्रोलाई चिनियाँ स्वादमा बानी पार्नै कठिन । त्यसमाथि कतिथरी खानेकुरा । डाइनिङ हलमा दुई-तीन लहरमा खानेकुरा नै खानेकुरा । आफ्नो प्लेटमा उठाउँदै, चाख्दै गरेर पनि साध्य नहुने । कति खानेकुरा भेट्नै गाह्रो, कति आँट्नै गाह्रो ।

२० दिनको चीन बसाई वास्तवमा हाम्रो लागि खाना उत्सव जस्तो पनि भएको थियो । नितान्त नौलो चाइनिज व्यञ्जनले हामीलाई छाकैपिच्छे उत्सुक बनाइरहन्थ्यो । उहान रिर्सच इन्सटिच्युट अफ पोष्ट एण्ड टेलिकम्युनिकेसनले आयोजना गरेको नेक्स्ट जेनेरेसन कम्युनिकेसन नेटर्वक कन्ट्रक्सन सम्बन्धि सेमिनारको अन्तिम दिन थियो । हामीलाई खानाका लागि उहानको कुनै भव्य रेष्टुरेन्टमा छिराइयो ।

त्यो रेष्टुरेन्ट कति भव्य भने हाम्रो गाउँघरको ठूलो टुँडिखेल जत्रो । जब रेष्टुरेन्टमा पाइला टेकियो, खानेकुरा हेरेरै चकित भइयो ।त्यहाँ थरीथरी व्यन्जन सजाइएको थियो । मेरो बानी के छ भने खानामा अलि नाक खुम्च्याउने । त्यसैले प्लेटमा सीमित खानेकुरा बोकेर टेबलतर्फ लम्कदै गर्दा चिनियाँहरुको खानपान शैलीले मलाई छक्क पारिदियो ।

चिनियाँहरु श्रमप्रति अत्यान्तै इमान्दार हुन्छन् भन्ने थाहा थियो । समयको पनि उत्तिकै ख्याल राख्छन् । तर, जतिसुकै व्यस्त भएपनि खानका लागि भने फुर्सद निकाल्दा रहेछन् । व्यस्त दैनिकीबाट समय निकालेर रेष्टुरेन्ट छिरेका चिनियाँहरु औंलामा चपस्टिक च्यापेर अनेकथरी स्वादमा उन्मुक्त रमाइरहेका देखिए । उनीहरुको टेबल अघिल्तिर राखिएका व्यञ्जनले मात्र होइन खानपान शैलीले पनि हामीलाई लोभ्याइरह्यो ।

त्यसो त चीनको खाद्य संस्कृति जति समृद्ध छ उत्तिनै प्राचिन पनि । पाँच हजार बर्ष पुरानो सभ्यताको विकाससँगै चिनियाँहरुले खानपान संस्कृति विकास गरेको पाइन्छ । उनीहरुको  चार प्राचिन सभ्यतामध्ये  एक मानिन्छ फुड (खाद्य) परिकार । चिनिया परम्परा र रितिरिवाज, चिनिया भाषा, चिनिया लिपि र चिनिया परिकार खास मानिने रहेछ ।

उहानकै मार्शल प्यालेस (सुईफिउ) होटलका जी ची भन्दै थिए, ‘हामीकहाँ खासगरी तातो र सुख्खा चाउचाउ, गुइलिन चामल चाउचाउ, चोङकिङ तातो र टर्रो चाउचाउ खाजाको रुपमा खाइन्छ ।’ उनको होटल उहान युच्याङ जिल्लाको लुज्यास्यान स्ट्रिटमा छ ।

हामीले सुनेका थियौं, त्यहाँ कुकुरको मासु खाइन्छ । तर, जीङ चिले यो हाम्रो शंसय मेटाइदिए । यसो भन्दै, ‘हामी कुकुरको मासु खाँदैनौं, जसरी हिन्दुले गाईको खाँदैनन् ।’

चीनको बेइजिङ एउटा विशेष परिकारका लागि प्रख्यात छ, बेइजिङ डक । कतिपयले त्यही ‘डक’लाई ‘डग’ ठानेर अफवाह फैलाएको पो हो कि ? किनभने तीन पटकसम्म चीनको यात्रा गर्दा पनि मैले कहीँ कतै कुकुरको मासु भेटिन, खासगरी सार्वजनिक ठाउँमा ।

यद्यपि चिनियाँहरु मासुप्रति औधि सौखिन छन् । उनीहरु हाँस, कुखुरा, बँदेल, सुँगुर, भेडा, गाई, गोरुको मासु रुचाउँछन् । समुन्द्री व्यञ्जनले पनि उनीहरुको खाद्य संस्कृतिलाई समृद्ध बनाएको छ । हामी नेपाली दुई छाक दालभात खान्छौं । बिहान उही, साँझ पनि उही । आज उही, भोलि पनि उही ।

तर, चिनियाहरु दिनहुँजसो परिकार परिवर्तन गर्दारहेछन् । विहानको नास्ता, दिउसोको र रातीको खानामा पनि विविधता ल्याउन खोज्दा रहेछन् । जीङ ची भन्दै थिए, ‘चीन ठूला होटल र रेष्टुरेन्टमा तीन सयभन्दा बढी थरीका व्यञ्जन उपलब्ध हुन्छन् ।’

चिनियाँहरुको अर्को विशेषता के पनि भने, खानेकुरालाई आकर्षक ढंगले सजाएर राख्ने । कतिपय खान मन नलाग्ने खानेकुरालाई पनि उनीहरु यसरी सजाउँछन्, जिब्रोमा पानी आउँछ । त्यसैगरी ठूला होटल र रेष्टुरेन्टमा कतिपय परिकार तत्कालै पकाएर खाने सुविधा पनि हुन्छ । यो पनि चिनियाँ सभ्यताको एउटा पाटो हो ।

चीनलाई निकै गहन र मिहिन ढंगबाट बुझेका डा. रमेश आचार्य भन्दै थिए, ‘चीनलाई चिनाउने थुप्रै कुरा छन् । सरसफाई, चमत्कारी विकास, प्रविधिको उच्चतम प्रयोग । अनि खानेकुराको प्राथमिकता र खानपान शैली ।’

उनका अनुसार चीन विश्वकै यसतो मुलुक हो जसको परिकारले सभ्यताको जग बलियो बनाइदिएको छ । चीनको २० दिने बसाईमा हामीले भरपुर चिनियाँ परिकारको आनन्द लियौं । जबकि सुरुका दिनहरुमा भने हामीलाई यस्तो खानामा अभ्यस्त हुन निकै कठिन भएको थियो । तर, एक छाक, दुई छाक गर्दै हामी नास्तामा ब्रेड, अन्डा, आलु, मकै, फलफूल खाने, दिउसो र रातीको खानामा हाँस, कुखुरा, गाई, भेडा, सुँगुर, माछा, चाउचाउ, चामलका परिकारमा रमाउने भइसकेका थियौं । परिकारसंग स्वादलाई क्रमशः नेपालीपनमै रुपान्तरण गरिरहेका थियौ ।

हामी बसेको सहर हुवे प्रान्तको राजधानी उहान माछा र चामलको लागि विश्वभरीनै प्रसिद्ध रहेछ । त्यसैले उहानको होटल र रेष्टुरेन्टहरुमा माछाको मात्र पनि दर्जनौ परिकार हुने । २० दिनको बसाईलाई विट मारेर नेपाल फर्कने दिन मार्सल प्यालेस (सुईफीउ) होटलका जीङ चीलाई भनें– ‘तपाईंकोे आतिथ्य र होटलको व्याञ्जनले मलाई मोहित गरेको छ । मौका मिल्यो भने फेरि–फेरि उहानमा भेट गर्नुपर्छ ।’ जीङ चीले हार्दिकतापूर्वक मुस्कान छर्दै विदाईको हात हल्लाए ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
  • खुसी (0%)
  • दुःखी (0%)
  • अचम्मित (0%)
  • हाँस्यास्पद (0%)
  • आक्रोशित (0%)
टिप्पणी

लोकप्रिय

सामाजिक संजाल

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि ?